Bangaheq Bangaheq
E-DERGÎ
TÊKETIN
Bangaheq Bangaheq
  • Sazûmanî
    • Derheqê Me de
    • Kûnye
    • Hesabên Banqayê
  • Abonetî
  • Hejmar
  • Kategorî
    • Hevpeyvîn
    • Bexçeyê Zarokan
    • Meqale
    • Çîrok
    • Helbest
    • Portre
    • Kitêb
    • Xeber
    • Zanist | Tenduristî | Teknolojî
    • Reçeteya Kurdan
    • Ên ku ji We Hatine
    • Lêkolîn
  • Sernivîs
  • Nivîskar
  • Pêwendî

NAVÊ ŞA'IRÊN KURD DI DÎWANA RENCÛRÎ

Hêmin Omer Hêmin Omer
02.07.2024
Meqale

Paylaş

Icon

Navê wî yê eslî Mela 'Umer bûye û di sala 1164/1751 ê de ji dayik bûye û li derdora sala 1224/1809an koça dawî kirîye.

Rencûrî yek ji helbestvanên klasîk e û xelkê bajarê Kerkûkê ye. Navê wî yê eslî Mela 'Umer bûye û di sala 1164/1751 ê de ji dayik bûye û li derdora sala 1224/1809an koça dawî kirîye. Piranî helbestê xwe bi Kurdîya Goranî nivîsandîye. Helbestvan Hacî Qadirê Koyî di helbestekî da navê wî aniye û dibêje:

Yekê Rencûrî ehlî Kerkûk e

Fîkrî bîkrî hemû wek bûk e

Mexlesa wî “Rencûrî” bûye. Peyva Rencûrî bi wateya wî kesî ye ku zêde zehmet û narehetî dîtiye. Wî gelek helbest nivîsandine û di temenê 45 salîya xwe de jî mî'racnameyek nivîsandîye. Mijarên helbestên wî: Evîndarî, nameya heval û dostan, helbestê civakî û gelerî, tesewwuf, niştimanperwerî, dînî, dîrokî, gul û rengên gul û wesfa xwezayê, Şîn û mersiye ne.  Ew di helbesteka xwe da navê 54 helbestvanê Kurdistanê tîne ziman ku piranîya wan helbestvanan helbestvanê edebiyata Goran in.

Di sala 1984 an dîwana Rencûrî ji layê Mihemed 'Elî Qeredaxî ve hatye çap kirin. Rencûrî di helbestekî xwe da dibêje:

 

Şu'eray Kurdistan, goyindani xas

Her çî meşhûren perêt kerû bas

 

Mela Necef nam, Xanay Qubadî

Yek Mela Salih cergey Muradî

 

Mela Mistefay Bêsaran menzil

Mela Hacî Caf, 'Umer Omermil

 

'Ezîzi Derdîn, Mihemed 'Îsa Beg

Hacî Tîleko, Feqê 'Elî Lek

 

Yusifi Yaske, Mela Temer Xan

Şêx 'Elî Herîr, Mela Ye'qûb Can

 

Şêx Weys Gelalî, 'Ezîzulla Lûrr

Şêx Mihemed Camî, Mela Bayindur

 

Ehmed Dolleyî, 'Ebbasî Sanî

Bakî û Siyapoş, Dede Sêwanî

 

Huseyn Xani Lûrr, Şa'îr Cubraîl

Cangîr û Mensûr, hem Mîr Îsma'îl

 

Ehmed Beg, çenî Mehmed Axay Zend

Axe Paweyî[1], Nezer Kakewend

 

'Elî Xudakerem, Mehmed Axay nam

Bakî Bêmoşî, kabey fam temam

 

Welî Dêwane, Xwacey Erdelan

Şêx Şehabedîn, Şaqela Eywan

 

Mela Nûr 'Elî, Yusifi Derdîn

Şafî û Welî Xan, Karêzî Hezîn

 

Îsma'îl Dawid, Bekir Xalldanî

Muhemed Zengene û Neder Rewanî

 

Mehmûd Axay Zend, Mela Kamî nam

Qemerallî nam, Rewanî meqam

 

Mewlana Îlyas, Zebûnî, Zînnûr

Yek Feqê Ehmed we[2] Nakam meşhûr

 

Henî ma Baqî şu’eray Kurdistan

Dildaran xasi poli sermestan

 

Ya ne her[3] yekê ce yek diyarê

'Ellamey dewr bîn ce rozigarê

 

Sahêb keyf û zewq dîwaxane[4] bîn

Her kes pey[5] kesê wêran yane bîn

 

Hekkak[6] û xewas[7] kan gewheri bîn

Sahêb ferd û beyt sewdane ser bîn

 

Ey dinyay bê şert çun[8] dari şetrenc

Yek yek nimana[9] pêşan yaney[10] renc

 

Her yek we rengê[11] wendişan ce[12] pa

Xeltanişan kerd[13] ne xaki siya

 

Îste[14] nemenden[15] xeyir ce namişan[16]

Xeyr ce watey ferd ne kelamişan

 

Her êd mizanî çerxi pirr xeter

Miwezot ne dam ce wan beter ter

 

Wer ce roy mergit ferdê ker îcad

Yaran dimay[17] merg baweran we yad

 

Hamseran[18] her ro ce rûy zerûrî

Biwaçan: Ax ax! Perê Rencûrî

Rencûrî derûn pirr nêşi[19] xaren

Pey wadey[20] mergiş[21] we întîzaren

 

Jêder: Dîwanî Rencûrî (Mela 'Umerî Rencûrî), Lêkolînewey Mihemed 'Elî Qeredaxî, çapa yekem, Bexda 1983.

 

[1] Pawe: Nave bajarekê Hewraman e

[2] We: bi

[3] Eger na. Yan

[4] Dîwaxane: Dîwan. Cihê rûniştinê.

[5] Pey: Ji ber

[6] Hekkak: Ew kesê ku muhur çêdike. Kesê pir ‘aqil

[7] Xewas: Ewê ku diçin binê behrê

[8] Çun: Wek. mîna

[9] Nimana: Nimûne

[10] Yane: Mal, Avahi, xanî

[11] We rengê: Bi vî rengî

[12] Ce: Ji

[13] Kerd: Kir

[14] Îste: Niha

[15] Nemenden: Nemane

[16] Namişan: Navê wan

[17] Dima: Paş

[18] Hamser: Hawser. hevjîn

[19] Nêş: Azar, jan

[20] Wade: Wext. dem.

[21] Mergiş: Mirina wî

Paylaş

Son Eklenenler

03.09.2025 Meqale

مانگی مەولود مانگی گۆران،بەدەستخستی مافەکان.

Nivîskar: محمد دارەتویی[...]
05.02.2025 Meqale

EW NE XERÎB IN…

Nivîskar: Elî Dogan[...]
05.02.2025 Meqale

MESELEYA CIXAREKIŞANDINÊ

Nivîskar: Bilal Kahraraman[...]
Bangaheq

Navnîşan û dergûşa edebiyat, çand û hunerê

Menü
  • Sazûmanî
  • Abonetî
  • Hejmar
  • Kategorî
  • Sernivîs
  • Nivîskar
  • Pêwendî
Kategorî
  • Hevpeyvîn
  • Ên ku ji We Hatine
  • Lêkolîn
İletişim
  • Göztepe Mah. Mahmutbey Cad. İstoç Oto Ticaret Merkezi 3. Cadde N Blok No:6/103 Bağcılar/İstanbul
  • 0212 562 60 06
  • bangaheqq@gmail.com

© Tüm Hakları Saklıdır | İNS AJANS