Gava em li deryaya kûr a hîkmetê ya Îmamê Rebbanî dinêrin, em li rastî rasteqîniyekê tên ku jiyana me ya manewî ji kokê ve diguherîne.
Gava em li deryaya kûr a hîkmetê ya Îmamê Rebbanî dinêrin, em li rastî rasteqîniyekê tên ku jiyana me ya manewî ji kokê ve diguherîne. Îmamê Rebbanî, serekê mezin ê irfanê, nûjenkerê hezarsala duyemîn û qendîla şevên tarî yên rûhê me, bi vê gotina xwe ya pîroz balê dikişîne ser xaleke ku meriv carinan bi xemsarî jê derbas dibe: Tesîra hevalan a li ser rûh.
Dilê însan, ne tenê parçeyeke goşt e ku di sîngê de lê dixe; ew mîna neynikekê ye; kî li ber bisekine, ew reng, ew nîgar û ew enerjî dikeve hundurê wê. Di qada tesewwûfê de tê zanîn ku dilê însan mîna mîqnatîsekê ye; ew ne tenê hestên xwe, lê hest û xuyên kesên derdora xwe jî dikişîne.
Însan mîna ava zelal a kaniyê ye; di kîjan axê re derbas bibe, bîhn, tam û rengê wê axê hildigire. Heger ew av di nava zeviyeke gulan re derbas bibe, dibe ava gulê; heger di nava heriyê re derbas bibe, dibe herî. Meriv bi kî re wextê xwe derbas bike, bi kî re bişêwire û bi kî re hemsofre bibe, rûhê meriv jî hêdî hêdî dibe hevparê wî halî. Ev gotin, hişyariyek e ji bo her rêwiyekî ku dixwaze dilê xwe ji toz û herêma dinyayê biparêze û berê xwe bide asîmanê fezîletê.
Meriv bi Kî re Rûne, Dilê Meriv jî bi Wî re Rûdine
Rêwîtiya jiyanê dirêj û tijî qul û kulek e. Em li ser vê riyê li rasta bi hezaran kesan tên, silavan didin û distînin. Lê belê, di nava van hezaran kesan de, tenê çend kes hene ku em jê re dibêjin "hevalrêyên dil". Hevaltiya rastîn, ne tenê rûniştina li ser maseyekê ye; ew "têkelbûna rûhan" e. Hevalên nêz û ferdên malbatê mîna mîmarên ku bêdeng dîwarên rûhê me ava dikin, bi her peyv û her nêrîna xwe tesîrê li me dikin.
Hinekî bifikirin... Heger tu bi kesekî ku her tim ji Xwedê behs dike, her tim bi eşqa qenciyê dişewite û bi edeb û tewazûyê xemiliye re rûnî, tu yê bibînî ku piştî demekê dilê te jî dest pê dike bi wî rîtma pîroz lê dixe. Ew fezîlet, mîna nûreke bêdeng derbasî rûhê te dibe. Lê belê, beravajîyta vê, heger meriv bi kesên nebaş, bi kesên ku dilê wan bi kîn, nefret û dinyaperestiyê dagirtî ye re rabe û rûne, ew tarîtî mîna dûmaneke reş dikeve hundurê malika dilê meriv.
Însan neçar e ku li "cihê rûniştina xwe" miqate be, çimkî rûniştina li cem kesekî, di rastiyê de rûniştina bi qedera wî re ye. Her nefesa ku tu bi hevalekî re hildidî, nîşanekê li ser kaxizê rûhê te dihêle. Tu bi xwe ferq nakî, lê kincên ruhê te bîhna wî hevalî hildigirin.
Safîbûna Rûh û Tesîra Derdorê: Baxçeyê Dil
Îmamê Rebbanî dilê însan dişibîne şitileke nazik. Ev şitil ji bo ku fêkiyên şîrîn bide, hewcedarê axeke bibereket û avê ye. Heger tu vê şitilê li axeke qelaç û hişk biçînî, ew ê di nava destên te de hişk bibe û biçe. Dil jî wusa ye; li cem hevalên qenc dibe baxçeyekî bihiştî, li cem hevalên nebaş jî dibe çoleke sêwî.
Ji bo ku meriv halê xwe yê rûhî baş bike û bigihîje hizûreke manewî, divê meriv "derdora xwe" mîna zêrekî biqîmet bineqîne. Di nava xirecira jiyana rojane de, em carinan xemsar dibin; em dibêjin "ez bi kesê xerab re rûdinim lê ez nabim mîna wî".
Lê Îmamê Rebbanî me hişyar dike: Dil, bêyî ku tu pê bihesî, tebîetên pîs û nebaş mîna mîqnatîsê dikişîne. Peyvên ne qenc û fikarên pûç, mîna kurmên ku darê ji hundur de dixwin, hêdî hêdî dilê însan dirizînin. Parastina dil, ji parastina mal û milk pir girîngtir e. Lewra malê windabûyî tê dîtin, lê dilê riziyayî bi zehmetî tê dermankirin. Ruhê mirov wekî sîngê masiyan e; ji her hewayê tesîr digire. Heger hewaya derdora te bi jehra guneh û munkeratan dagirtî be, tu nikarî bi rûhekî saxlem nefesê bistînî.
Di Roja Me de Maneya Wê: Hevaltiya di Serdema Dîjîtal de
Di serdema me ya îro de, têkiliyên civakî wekî deryayeke bêserûber fireh bûne. Înternet, medyaya civakî û platformên dîjîtal bi hezaran "hevalên sexte" û "dengên xerab" xistine hundurê odeya me, heta hundurê berîka me. Herçiqas ev têkilî di ekrana telefonê de bin jî, bandora wan a li ser dilê me ji têkiliyên rûbirû ne kêmtir e. Her posteke ku em dixwînin, her vîdyoya ku em lê dinêrin, di dilê me de "rûniştinekê" ava dike.
Îro, ji her demê bêtir divê em "parzûna dilê xwe" bi kar bînin. Divê meriv li cem wan kesên ku ji rûhê meriv re derman in, yên ku gava em bi wan re diaxivin em xwe nêzî heqîqetê hîs dikin, wextê xwe derbas bikin. Ji wan "hevalên" ku tenê bi gunehan, bi xerabiyan û bi bêhêvîtiyê dilê meriv reş dikin, divê meriv ji wan bireve mîna ji agir direve. Hevaltiyên baş, muhebbetên bi wate û rûniştinên biedeb, rûhê însan pêş ve dibin û wî ber bi kamilbûnê ve radikişînin. Heger hûn dixwazin bizanibin dilê we di kîjan astê de ye, binihêrin hûn herî zêde guh didin kê.
Rênexşeya Dilê Safî
Werin em li gorî vê hîkmeta mezin jiyana xwe ji nû ve ava bikin:
Hevalên Qenc Bineqîne: Her kesî nexe hundurê mala dilê xwe. Kesên ku bi exlaqê xwe, bi îmana xwe û bi mirovatiya xwe mînak in, ji xwe re bike hevalrê. Bila dilê te bi xesletên wan ên baş tije bibe.
Ji Kar û Kesên Nebaş Dûr Bikeve: Her tiştê ku rûhê te diêşîne û te ji riya rast dûr dixe, jê bireve. Parastina dilê te, wezîfeya te ya herî pîroz e.
Bibe Wesîleya Qenciyê: Tu bibe ew kesê ku gava kesek bi te re rûdine, dilê wî hênik bibe û bi nûra qenciyê tije bibe. Bila bîhna bihiştê ji te were da ku kesên bi te re rûdinin, bîhna Xwedê ji te bistînin.
Fêkiya Her Du Cîhanan: Ji bîr neke, hevaltiya li vir, di rastiyê de hevaltiya li axîretê ye. Hevalên qenc, li her du cîhanan jî taca serê meriv in.
Xwendekarên ezîz! Bila ev mîrasa Îmamê Rebbanî bibe mifteya ku em pê deriyên dilê xwe diparêzin û mîna stêrka qutbê riya we ronî bike: “Tu bi kî re rûnî, ewê dilê te jî bi wî re hemhal bibe.”
Bila rûniştina me her bi kesên qenc re be, bila her hevalê we bibe nûrek ji bo dilê we û bila her muhebbeta we bibe gaveke ber bi Xwedê ve.