Her ca cemıdiyabı u pencırayan u sarneyê bonan çemçılik gıredaybı.
Serr 1947…
Hıni aşmi peyın bi…
Zımıstan, serd u puk bı…
Her ca cemıdiyabı u pencırayan u sarneyê bonan çemçılik gıredaybı.
Hepısxaneyê Afyoni qey Bediuzzaman u talebeyanê ey hetê şertan u prosesê mehkema zaf xıdar u gıran viyerena. Hepısxane dı şeş koğuşi esti. Hukumatê o wexti Bediuzzaman u talebeyê ey ına hepısxane dı talebeyanê binan ra cikeni u beni erzeni miyanê mehkumanê qetılkaran. Koğuş dı 60 qetılkari esti. İdare wazena wext uca dı yo qoğe veciya wa Bediuzzaman u Husrew Altınbaşak bıbiyê bırindar ya zi bımırê.
Husrew, wext berê koğuşi ra kuweno zere selam dano; la tu kes selamê ey nigeno. Şıno koşeyêkê koğuşi dı nışeno ru. Hiri roc u hiri şew serê betonê serdın dı bilehif u bidoşeg kuweno ra. Husrew, ıni hiri roc u şewan dı nivano serd o, imkan çino u ez bihon mendo hemı nımacanê xu eda keno. Ino weziyetê ey diqetê ağayê koğuşi anceno. Nameyê ağayê koğuşi Tahir o. Tahir, Afyonıj o u merdumêko zaf birehm o. Wı hepısxane dı bı loqmatikê Qeseb Tahir biyo namdar.
Çırra?
Qatil o ay ra…
Goreyê vateyan ey zaf merdumi kışti. Ey, yo imam biela bibela teyna ıno semed ra kışto: Wa şiyero heto bin(axiret) dı pê cemat nımac bikero. Rına yo miyerık, niyeto xırab ra oniyeno ciniya Tahiri ra u Tahir, ıno miyerıki pê kardê qesabi kışeno. Rocêk zi yo miyerık pê dı dabancayan(şeşadır) geyreno. Hilê Tahir ey ra şına u mıl ra nano pawa u ê miyerıki kışeno. Ino Tahir, Afyon dı çendêk esnaf u maldari esto hemın ra xerac geno. Herkes ey ra terseno u lerzeno. Merdumêko ğıdar, birehm u belayê sare yo… Tahir, semedê ıni gureyanê xıraban u qetılkariya xu yeno depıştış. Mehkema, qey filanê ey cezayê idami dona. Dıma qerarê ey temyiz beno. Ino semed ra desti ey kelemce kerdebi, lınganê ey dı qeydubendi estbi, u xelqa kerdbi mılê ey ra. Qesab Tahir, zereyê koğuş dı hına geyrayên. Mehkumi ey ra tersên u xu ey ra pawıtên.
Peyniya rocê hiriyin Qesab Tahir, yeno verê Husrewi. Bı vengêko berz ey ra perseno:
- Xoca, persêka mı esta, tı eşkeni cewab bıdi?
Husrew, bı vengêko nerm u nızm cewab dano:
- Eger, ez zano ez cewab dano. Dê pers bıker!
Dıma benateyê inan dı hına yo teraqe bena:
- Destê mı ra panciyes şexısi ameyi kıştış. Mı ciya ciya xetayi u xırabi kerdi. Ino weziyet ser a ez eşkeno şiyi cenet ya nê?
- Hına, kıştê mı dı runış ez cewab bıdi tı. Tı ça ra yê?
- Ez, Behrosiya ra yo.
- Eger ma çılkêk aw bıpern awa Behrosiya aw bena zêd?
- Nibena zêd.
- Eger, ma behr ra çılkêk aw bıvec aw bena kêm?
- Nibena kêm. Çılkêk aw ra çı bena?
- Aha, hına yo! Verê rehma Homayi bipeyni dı gunayê tu qasê çılkêk aw niyê. Eger tı bıbi poşman, zerr ra tobe bıkeri, panc wext nımacê xu bıkeri nê cenet tı şıni werteyê ceneti.
Ino vate ser a ağayê koğuşi wırzeno pay u qeyreno mehkuman ser:
- Heyyy wulên xergeleyi! Eger mı ri cenet esto şıma ri xora esto. Dê xu bıdên ari!
Ağayê koğuşi, doruverê çırr pê bataniyeyan geno u vng dano hemı mehkuman wa ğusıl bıgerên u xu pak keren. Mehkumi tekutek xu şuweni u ğusıl geni. Wextê nımacê nimroci yo. Qesab Tahir yeno verê Husrewi u ey ra vano:
- Xocam! Bi cemat hezır a. İta ra pê tı mala yê ma cemat i.
O roc ra pê her roc panc wextê nımaci piya cematki keni. Sareyê Husrewi dı her tım şaşık gıredayibi. Mehkumi oniyeni Husrew çırrê bişaşık nigeyreno. Ey zi vani “İta ra pê bişaşık nibeno!” U çarşafê doşeki dırneni u keni şaşık, pêşeni sareyê xu.
Gardiyani wext yeni koğuş çı bivinê. Talebeyê Ustad Bediuzzamani Husrew biyo mala ho ver do mehkumi zi hê ey dıma nımac keni. U sareyê mehkuman dı şaşık zi gıredayeya. Gardiyani heyret dı maneni. Wext beno şan ağayê koğuşi hemı mehkuman dano ari u veng dano inan:
- Heyy! Ez şıma ra vano, wa herkes doşegê xu bigero biyaro werteyê koğuşi. Wext herkes doşegê xu ano Tahir inan hemın keno piser u veng dano Husrewi:
- Xocam, gereka tı ceza bıdi ma. Ina hiri roci ya tı hê bidoşeg u lahif serê betonê serd dı kuweni ra. Gereka tı hiri roci ıni doşegan sera rakuweri.
Husrew Altınbaşak, heyret dı maneno u bı fekkêko nerm vano:
- Nê, nibeno!
- Beno, beno; çunki wext tı ameyê tı hiri roc u hiri şew tı betono serd u wışk dı koti ra. Ma nê tu ri rehm berd nê zi ma hal u weziyetê tu ra persa. Eka hiri şew betono serdu wışk dı rakotış wa ma ri hem şiret hem zi ceza bo. Tı zi ıni doşeganê piserkerdeyan ser a rakuweni.
- Bıra, şıma ıno gure qestaki nikerd. Şıma nêzani ra ina kerd. Ez qet a ıno gure ri razi nino. Wıcdanê mı çiyêko hınayın qebul nikeno. Şıma madem holi keni teyna cayêk bıdên mı ez xu ri uca dı kuweno ra.
Hepısxaneyê Afyon, hepısxane ra veciya. Bi medresa…
Medresaya Wısıfi…
Nımac, pê cemat ameyên kerdış, zıkır u tizbeyi amên antış…
Hini koğe cayê xu werdabı heskerdışi, xırabi cayê xu werdabi holi, neyarti cayê xu werdabi destegıri…
Mehkumi bı wesileya Husrewi xu aridabı u roci xu pê tedris u telim viyarnên.
Roc roc dıma, şew şew dıma qeldiyayi u rocê tehliyeya Husrewi amebi fek beri. Qesab Tahir, yeno verê Husrew dı dest nano piser, bı hurmet vano:
- Seyda, eger ez ita ra weşuwar bıveciy tı ça benê wa qırnê dunya bo ez vercu yeno tı ziyar keno u tı vineno.
Husrew, embazanê xuyê hepısxaneyi ra xatır wazeno. Mehkumi, mehzun i u çımanê inan ra hesıri xur xur yeni war…
Gureyê Homayi neqşini u weşi…
Tera sual nibeno.
Benate ra dı serri viyereni.
Serra 1950…
Vicinayişo umumi dı Partiya Demokrat qezanc kena u hemı mehkuman ri efu vecena. Mehkumi beni şa u herkes pê keyfuşayi vazdoni şini keyeyê xu; la Ağayê Koğuşi Qesab Tahir sozê xu nikerdo xu vira. Wı kuweno rayırê Isparta. Pers per şıno u keyeyê Husrewi vineno. Ey ziyaret keno. Bı hesret u hurmet lew nano destê Husrewi ra u wırdi piya werard şini yobinan ra. Husrew, Tahiri ra perseno:
- Çıra, tı vercu nişiyê keyeyê xu u ewlad u eyalê xu ziyar nikerd?
Berme gıneno qırıkê Tahiri u hesıri xu verdeni. U hilk hilk bermeno Tahir. Dıma, Husrewi ra vano:
- Keye mı nibı, eyalê mı nibi mı ra vatê tı hına yê, tı ina yê. Semedê inan ra niyo endêk belayi ameyi mı ser? La tı! Tı heyatê mın o ebedi xelısna. Ez qırnê Dunya Emeriqa dı bi rına ez vercu ameyên mı tu ziyar kerdên…